پيشتر گفتيم كه تغييرات اساسى در نحوهء پژوهش‌هاى باستان‌شناسى در مرو و اطراف آن ، در حقيقت از سال‌هاى 1980 آغاز گرديد . در اين سال بود كه گروهى از باستان‌شناسان شوروى ( سابق ) با نيت تهيهء نقشهء باستان‌شناسى تركمنستان به يك سلسله بررسىها و كاوش‌ها دست زدند . اين گروه مركب از باستان‌شناسان مؤسسه باستان‌شناسى آكادمى علوم شوروى ( سابق ) ، دانشگاه دولتى مسكو و دانشگاه دولتى تركمنستان بود . در طى اين بررسىها ده‌ها و ده‌ها تپه و محوطه و بناى تاريخى در منطقه پيدا شد و روى نقشه ثبت گرديد . در ميان آثار و مجموعه‌هاى پيداشده به وسيلهء اين گروه ، مجموعه‌هاى دورانلى ، چاگانلى ، كيشمن ، باشان ( كورتلى ) ، هرمزفره و چهل برج از محوطه‌هاى مهم و قابل توجه هستند 162 . نتايج به دست آمده و منتشر شده توسط اين گروه نشان مىدهد كه اغلب اين محوطه‌ها جزو شهرك‌هاى مرو بوده كه حداقل از زمان ساسانيان مسكون بوده‌اند و بر نوشته‌هاى مورخان دوران اسلامى كه معتقدند كه فتوحات مسلمانان در واحهء مرو به ساختار مادى آن به علت آن‌كه بيشتر آن‌ها « به صلح » فتح شدند صدمه‌اى وارد نكرده ، بجز شهر سنج 163 كه « با جنگ » فتح شد و ويرانى اين شهرها بيشتر بر اثر حملات بعدى غزان به خصوص مغولان بوده است ، صحه مىگذارد . از سال 1990 ميلادى پاى باستان‌شناسان غربى نيز به منطقه باز شد . در ميان نخستين گروه‌هاى خارجى و غير شوروى كه در منطقه آغاز به فعاليت كردند ، هيات مشترك دانشگاه شرق‌شناسى ناپل ايتاليا و گروه باستان‌شناسان مؤسسه ايزمئوى همان كشور است كه با همكارى باستان‌شناسان تركمن و روس به تهيهء نقشهء باستان‌شناسى واحهء مرو مشغول شدند . در نتيجهء اين بررسىها ، نقشهء باستان‌شناسى دلتاى رود مرغاب و واحهء مرو تكميل شد ؛ به اين معنا كه باستان‌شناسان روس قسمت بزرگى از محوطه‌هاى مربوط به دوران مفرغ را شناسايى و نقشه‌بردارى كرده و باستان‌شناسان ايتاليايى همين كار را دربارهء محوطه‌هاى دوران آهن انجام دادند و بالاخره گروه مشترك تركمنى و روسى به تكميل نقشهء دوران تاريخى پرداختند . دو سال پس از ايتاليايىها ، در سال 1992 گروه ديگرى از دانشگاه كولج لندن 164 با همكارى گروه باستان‌شناسى چند رشته‌اى تركمنستان